
Zanim powstały szlaki turystyczne i schroniska, Podhale i Pieniny budowały w drewnie — także świątynie. Dwie z najcenniejszych stoją w zasięgu krótkiej przejażdżki od Gawędówki: kościół św. Marcina w Grywałdzie i kościół św. Michała Archanioła w Dębnie Podhalańskim. To przystanki Szlaku Architektury Drewnianej w Małopolsce i świetny plan na pochmurny dzień.
Kościół św. Marcina w Grywałdzie
Nie trzeba daleko szukać — drewniany kościół św. Marcina stoi w Grywałdzie, przy ul. Kościelnej, zaledwie kilka minut od Gawędówki. Powstał w drugiej połowie XV wieku i mimo późniejszych przebudów zachował gotycki charakter; masywna wieża została dostawiona później. We wnętrzu przetrwały fragmenty polichromii z początku XVII wieku oraz późnogotycki tryptyk z ok. 1500 roku. To jeden z tych zabytków, które najlepiej ogląda się w ciszy, bez tłumów.
Kościół św. Michała Archanioła w Dębnie
Kościół w Dębnie Podhalańskim to jedna z najcenniejszych drewnianych świątyń w Polsce — w 2003 roku wpisano go na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Zbudowany w XV wieku z modrzewia, łączony drewnianymi kołkami zamiast gwoździ, kryje we wnętrzu wyjątkową polichromię patronową z ok. 1500 roku — jedną z najstarszych tak dobrze zachowanych dekoracji malowanych na drewnie w Europie. W ołtarzu głównym znajduje się tryptyk z początku XVI wieku.
Praktyczne wskazówki
- Kościoły są czynnymi świątyniami — zwiedzanie odbywa się poza nabożeństwami; godziny warto potwierdzić telefonicznie w parafii.
- Kościół w Dębnie udostępniany jest turystom głównie w sezonie, a w deszczowe dni bywa zamykany, by chronić zabytkowe drewno.
- Ubierz się stosownie do miejsca i nie używaj lampy błyskowej przy polichromiach.
- Oba kościoły łatwo połączyć z wycieczką nad Jezioro Czorsztyńskie — Dębno leży po drodze w stronę Niedzicy i Czorsztyna.
Zabytki tuż za płotem
Kościół w Grywałdzie masz kilka minut od Gawędówki, a do Dębna dojedziesz samochodem przy okazji wycieczki nad Jezioro Czorsztyńskie. Wieczorem możesz opowiedzieć dzieciom przy ognisku, jak buduje się kościół bez jednego gwoździa.
Szukasz noclegu w Pieninach?
Apartamenty i domek góralski w sercu Pienin — kilka minut od szlaków.
